ALIŞVERİŞİN GİZLİ KAHRAMANI; ETİKET OKUMA!

Son yıllarda sağlıklı besin tüketimi adına özellikle paketli besinlerdeki çeşitlilik artış gösterdi. Çalışma saatlerinin yoğunlaştığı şehir yaşamındabüyük marketlerden alışveriş yapmak herkes tarafından doğru ve kolay bir yol olarak Kabul görüyor. Tek tek manavı, hali, şarküteriyi, kasabı, fırını, sütçüyü şehir yaşantısında bulamayanlar alışveriş arabaları ile market turuna başlıyor . Peki fırın, hal, kasap  ve meyve- sebze reyonlarını kullandığımız marketlerde, paketli besinlerin olduğu raflara doğru yönelince de gönül rahatlığı ile alışveriş yapabiliyor muyuz? Onlarca çeşidi bulunan paketli besinlerden hangisini tüketmeliyiz? Diyet ürün veya kalorisi azaltılmış ürün  var mı ? Yoksa kandırılıyor muyuz?

İlk bildiğimizden başlayalım: Paketlerdeki tarih ve onaylar

Beslenme uzmanları ve diyetisyenler olarak herkesi “son kullanma tarihi (SKT)” “Türk Standartları Enstitüsü (TSE)”  ve “ Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı” onayı veya “ Sağlık Bakanlığı” onayı olan ürünleri almak konusunda ikna ettiğimizi düşünüyoruz. Bir ürün alırken elbette ilk bakılacak olan SKT olmalı, böylece herhangi bir besin zehirlenmesi durumunun önüne geçilmiş olur.

Ambalajların ön yüzünde neler var?

Ambalajlı ürünlerin ön yüzünde renkli ve büyük yazılmış “zenginleştirilmiş ürün”, “light ürün”, “yüksek lifli ürün”, ”diyabetik ürün” gibi dikkat çeken ifadeler …

Zenginleştirilmiş Ürün: İlk olarak Avrupa ülkelerinde ve Amerika’daki ürünlerde karşımıza çıkan bu ibare özellikle sütler, meyve suları, ekmek, kahvaltılık gevrekler için ülkemizde kullanılıyor. Paketleme veya yapım aşamasında ürünün vitamin- mineral değerlerinin arttırılarak desteklendiğini gösteriyor.

Light Ürün: En çok kafamızı karıştıran ürün grubu…tüketmeli mi tüketmemeli mi?

Diyet ürünler diyet yapanlar tarafından kalorisiz görülmektedir. Bize sınırsız tüketim hakkı tanır gibi gözükse de sanılanın aksine light ürünler, ürün içeğinin kalorisinin % 25-30 ya da yağ oranının %50 düşürüldüğü anlamını taşımaktadır. Yani normal ürünlerle çok bir kalori farkı yoktur. Ayrıca neredeyse şeker, tuz  ve karbonhidrat içeriği aynıdır. Light ürünler çoğunlukta yağdan gelen enerjisi kısılmış ürünlerdir.

Yüksek Lifli Ürün: Üzerinde yüksek lifli yazıyor diye aldığımız ürünler malesef bizi ve sindirim sistemimizi o kadar kolay kurtarmıyor. Günlük alınması önerilen ” 25- 30 g lif”  içeriğinin % 20 sini karşılayan ürünler yani ortalama 5-6 g lif içeren bir porsiyon ürünü “ yüksek lifli” ürün olarak kabul edebilirsiniz.

Diyabetik Ürün: Diyabet hastaları için özelleştirilmiş ürün grubudur. Rafine şeker yerine tatlandırıcılar kullanılmıştır. Diyabetik ürünlerde ayrıca şekerden kısılan tat beğenisi yağ oranı arttırılarak kişilerin beğenisine sunulduğu için çoğunlukla yağ içeriği yüksek ürünlerdir.

Peki ya hiç okumadığımız ambalajın arka yüzü?

Besin etiketi: İçinde bulunan besinin, karbonhidrat, protein, yağ, doymamış yağ, şeker, vitamin ve mineral ve lif içeriğini göstermektedir. Ürün satın almamız konusunda bize doğru kararı verdirir. Genellikle ürünün arka yüzünde yer alan bu tabloda  ürünün 100 g üzerinden besin değerleri verilmektedir. Aldığımız ürünün gramajını okuyarak bu hesabı kendimiz yapmamız gerekmektedir. Yapılan çalışmalar sonucu; kalori hesabı ve besin etiketi okuyarak yapılan alışverişler kişinin gün içinde tükettiği kaloriyi azaltmaktadır.

İçindekiler:Ürünün içerisinde bulunan tüm besin ögelerinin yer aldığı kısımdır. Baştan sona içinde en çok bulunan besinden en aza doğru yazılır. Alacağınız ürünün içindeki katkı maddeleri ve tüketilebilirliğini gösteren, ürünü almanızda karar verdirecek en önemli bölümün ikincisidir.

Ayrıca üretilen ürünün depolama ve saklama şartları, üretim yeri, porsiyon miktarıda ürünün arka yüzündedir.

Ürünü tüketmeye karar verdiren noktalar..

ALERJENDİR: Fındık, fıstık, ceviz, yumurta, soya ve soyalı besinlere karşı alejisi olan kişilere ürünün uygun olmadığını, tüketilmemesi gerektiğini anlatır.

GLUTEN İÇERİR: Buğday ve tahıllarda bulunan bir protein türü olan “gluten”, başta çölyak olmak üzere, bazı kişilerde, sindirim ve emilim problemine neden olduğu için belirtilmelidir.

LAKTOZ İÇERİR: Süt ve süt ürünlerinde yer alan bir karbonhidrat olan “laktoz”, bazı kişilerde şişkinlik, gaz, ishal, kabızlık gibi rahatsızlıklara yol açabildiğinden etikette mutlaka bulunmalıdır.

UZM.DYT.SİMGE ÇOLAKOĞLU